تعویض قطعات ترمز معمولاً با این انتظار انجام می شود که همه چیز به حالت ایده آل برگردد؛ صدای اضافی از بین برود، عملکرد نرم تر شود و حس اطمینان بیشتری هنگام ترمزگیری ایجاد گردد. اما برای بسیاری از رانندگان، تجربه پس از تعمیر متفاوت است. درست زمانی که تصور می کنند مشکل حل شده، صدای سوت، جیغ، تق تق یا ساییدگی از ناحیه ترمزها شنیده می شود.
این موضوع نه تنها آزاردهنده است، بلکه باعث ایجاد نگرانی درباره ایمنی خودرو می شود. واقعیت این است که صدای عجیب بعد از تعویض قطعات ترمز الزاماً به معنای خرابی قطعه جدید نیست. در بسیاری از موارد، این صداها حاصل جزئیات فنی نادیده گرفته شده، نصب نادرست، عدم تطابق قطعات یا حتی شرایط طبیعی آب بندی اولیه هستند.
در این مقاله با عنوان چرا بعد از تعویض قطعات ترمز هنوز صدای عجیب می آید؟ چه چیزی اشتباه است؟، بررسی می کنیم که چرا بعد از تعویض قطعات ترمز هنوز صدای عجیب می آید، چه عواملی پشت این صداها پنهان است و دقیقاً چه چیزی ممکن است اشتباه انجام شده باشد.
نقش آب بندی اولیه لنت ها و دیسک ها در ایجاد صدا
یکی از اولین نکاتی که باید به آن توجه کرد، مرحله آب بندی یا همان «جفت شدن» لنت و دیسک است. زمانی که قطعات ترمز جدید نصب می شوند، سطح لنت و دیسک کاملاً صاف و براق است و هنوز به درستی با یکدیگر تطبیق پیدا نکرده اند. در این مرحله، تماس کامل و یکنواخت بین این دو سطح وجود ندارد و همین موضوع می تواند منجر به ایجاد صداهای غیرعادی شود.
این صداهای غیر طبیعی در سرعت های کم و در هنگام ترمزگیری ملایم شنیده می شوند. اکثر رانندگان فکر می کنند که قطعات به درستی نصب نشده و یا این که از قطعات بی کیفیتی استفاده شده است. این در حالی است که اغلب این صداها موقتی بوده و بعد از طی چند کیلومتر رانندگی مناسب و استاندارد، کم می شوند.
شما می توانید ای بی اس بوش استوک سانیا را از ای بی اس اتحاد تهیه فرمائید.
نکته مهم این است که اگر فرآیند آب بندی به درستی انجام نشود، مثلاً راننده بلافاصله پس از تعویض لنت ها ترمزگیری های شدید و مکرر انجام دهد، احتمال ایجاد صداهای ماندگار افزایش می یابد. در چنین شرایطی سطح لنت ممکن است به درستی روی دیسک ننشیند و الگوی تماس نامنظم ایجاد شود که نتیجه آن صداهای آزاردهنده خواهد بود.
تأثیر نصب نادرست و جزئیات فنی نادیده گرفته شده
بخش بزرگی از صداهای عجیب بعد از تعویض قطعات ترمز به نصب نادرست مربوط می شود. سیستم ترمز مجموعه ای دقیق است که هر قطعه آن باید در جای درست و با گشتاور مناسب نصب شود. اگر کوچک ترین بی دقتی در این فرآیند رخ دهد، نتیجه آن می تواند صدا، لرزش یا حتی کاهش عملکرد ترمز باشد.
برای مثال، عدم استفاده از گریس مخصوص ترمز در نقاط تماس لنت با کالیپر یا شیم ها می تواند باعث ایجاد صدای سوت شود. این گریس ها نقش مهمی در جذب ارتعاشات دارند و نبود آن ها باعث انتقال مستقیم لرزش به بدنه می شود. همچنین اگر فنرها، خارها یا شیم های ضدصدا به درستی نصب نشوند یا اصلاً تعویض نگردند، حتی بهترین لنت و دیسک هم می تواند صدا تولید کند.
در برخی موارد، پیچ های کالیپر یا براکت ها با گشتاور استاندارد سفت نمی شوند. این موضوع باعث ایجاد لقی های بسیار جزئی اما مؤثر می شود که هنگام حرکت یا ترمزگیری به صورت صدای تق تق یا ضربه ای شنیده می شود. این نوع صداها معمولاً در دست اندازها یا هنگام تغییر جهت بیشتر خود را نشان می دهند و ممکن است به اشتباه به خرابی قطعات جدید نسبت داده شوند.
کیفیت و تطابق قطعات ترمز با خودرو
یکی دیگر از دلایل مهمی که توضیح می دهد چرا بعد از تعویض قطعات ترمز هنوز صدای عجیب می آید، به کیفیت و تطابق قطعات برمی گردد. همه لنت ها و دیسک ها حتی اگر نو باشند، الزاماً برای هر خودرو بهترین گزینه نیستند. هر خودرو بر اساس وزن، نوع سیستم تعلیق و طراحی ترمز، به ترکیب خاصی از لنت و دیسک نیاز دارد.
استفاده از لنت هایی با ترکیب بسیار سخت، اگرچه ممکن است دوام بالاتری داشته باشند، اما اغلب صدای بیشتری تولید می کنند. این صدا به ویژه در ترمزگیری های آرام و شهری محسوس تر است. در مقابل، لنت های نرم تر صدای کمتری دارند اما ممکن است زودتر فرسوده شوند. اگر این انتخاب بدون توجه به شرایط رانندگی و توصیه سازنده انجام شود، نتیجه آن نارضایتی راننده از صدای ترمز خواهد بود.
همچنین در برخی موارد، دیسک های ترمز از نظر ابعاد یا تلرانس دقیقاً مطابق با استاندارد خودرو نیستند. این اختلاف های جزئی می تواند باعث تماس نامنظم لنت و دیسک و در نتیجه ایجاد صدا شود. بنابراین، نو بودن قطعه به تنهایی تضمین کننده بی صدا بودن سیستم ترمز نیست.
تأثیر دیسک های تاب دار یا سطوح ناصاف قدیمی
گاهی مشکل از قطعه ای است که تعویض نشده است. در بسیاری از تعمیرات، فقط لنت ها تعویض می شوند و دیسک های قدیمی که ممکن است تاب دار یا دارای شیار باشند، همچنان مورد استفاده قرار می گیرند. این موضوع یکی از رایج ترین دلایل باقی ماندن صدا بعد از تعویض قطعات ترمز است.
دیسک تاب دار باعث می شود لنت ها در حین چرخش چرخ، به صورت یکنواخت با سطح دیسک تماس نداشته باشند. این تماس نامنظم می تواند صداهای ریتم دار یا لرزش در پدال ترمز ایجاد کند. حتی اگر دیسک تاب زیادی نداشته باشد، وجود شیارها یا نقاط داغ قدیمی روی سطح آن می تواند باعث ایجاد صدای سوت یا ساییدگی شود.
در چنین شرایطی، تعویض یا حداقل تراش اصولی دیسک ها در کنار تعویض لنت ها ضروری است. نادیده گرفتن این موضوع باعث می شود راننده تصور کند لنت جدید مشکل دارد، در حالی که ریشه صدا در قطعه ای است که دست نخورده باقی مانده است.
نقش عوامل محیطی و شرایط رانندگی در صدای ترمز
همه صداهای ترمز الزاماً به خطای فنی مربوط نمی شوند. شرایط محیطی نیز می تواند نقش مهمی در ایجاد یا تشدید صدا داشته باشد. رطوبت، گردوغبار، تغییرات دما و حتی شست وشوی خودرو می توانند باعث تغییر موقت در رفتار سیستم ترمز شوند. برای مثال، در هوای مرطوب یا پس از بارندگی، لایه نازکی از زنگ زدگی سطحی روی دیسک ها ایجاد می شود که در اولین ترمزگیری ها به صورت صدای خراشیده شدن شنیده می شود.
این صدا معمولاً پس از چند بار ترمزگیری از بین می رود. همچنین ورود گردوغبار یا ذرات ریز به بین لنت و دیسک می تواند باعث ایجاد صدای موقتی شود که اغلب خطرناک نیست. سبک رانندگی نیز بی تأثیر نیست. رانندگی با ترمزگیری های بسیار ملایم یا برعکس، ترمزگیری های شدید و مداوم، می تواند الگوی تماس لنت و دیسک را تغییر دهد و صداهایی ایجاد کند که راننده آن را به خرابی قطعه جدید نسبت می دهد.
مقایسه دلایل رایج صدای ترمز پس از تعویض قطعات
برای درک بهتر تفاوت میان عوامل مختلف، جدول زیر به صورت خلاصه اما کاربردی دلایل رایج صدای ترمز پس از تعویض قطعات را مقایسه می کند.
| عامل ایجاد صدا | توضیح فنی | ماندگاری صدا |
| آب بندی ناقص لنت و دیسک | عدم تطابق اولیه سطوح تماس | معمولاً موقتی |
| نصب نادرست قطعات | نبود گریس، شیم یا سفت کاری غیراستاندارد | تا زمان اصلاح باقی می ماند |
| کیفیت یا جنس لنت | ترکیب سخت یا نامتناسب با خودرو | اغلب دائمی |
| دیسک تاب دار یا شیار دار | تماس نامنظم لنت با دیسک | دائمی تا تعویض یا تراش |
| شرایط محیطی | رطوبت یا گردوغبار | موقتی |
سخن پایانی
اگر بخواهیم به طور دقیق جمع بندی کنیم که چرا بعد از تعویض قطعات ترمز هنوز صدای عجیب می آید، باید بپذیریم که سیستم ترمز مجموعه ای حساس و وابسته به جزئیات است. نو بودن قطعه به تنهایی تضمین کننده عملکرد بی نقص و بی صدا نیست. آب بندی اولیه، نصب اصولی، انتخاب قطعه متناسب با خودرو، وضعیت دیسک ها و حتی شرایط محیطی، همگی در ایجاد یا حذف این صداها نقش دارند. شما می توانید ای بی اس تندر 90L استوک از ای بی اس اتحاد با خیال راحت تهیه فرمائید.
در بسیاری از موارد، این صداها نشانه خطر جدی نیستند اما نادیده گرفتن آن ها هم تصمیم درستی نیست. بررسی دقیق و تخصصی، بهترین راه برای تشخیص این است که آیا صدا طبیعی و موقتی است یا نتیجه یک اشتباه فنی که باید اصلاح شود. توجه به این نکات باعث می شود هم از نظر ایمنی خیالتان راحت تر باشد و هم تجربه رانندگی آرام تری داشته باشید.
سوالات متداول درباره تعویض قطعات ترمز
- آیا صدای ترمز بعد از تعویض لنت ها طبیعی است؟
در بسیاری از موارد بله. صدای خفیف در دوره آب بندی اولیه طبیعی است و معمولاً پس از مدتی کاهش می یابد، اما اگر صدا شدید یا مداوم باشد، نیاز به بررسی دارد.
- چقدر طول می کشد تا آب بندی لنت و دیسک کامل شود؟
بسته به نوع لنت و سبک رانندگی، معمولاً بین چند صد تا حدود هزار کیلومتر رانندگی استاندارد زمان می برد.
- آیا استفاده از لنت ارزان تر می تواند باعث صدای بیشتر شود؟
در بسیاری از موارد بله. لنت های بی کیفیت یا نامتناسب با خودرو اغلب صدای بیشتری تولید می کنند و ممکن است حتی به دیسک آسیب بزنند.